"Псіхічная хвароба і псіхалогія" (1962) уяўляе сабой выпраўленую і дапоўненую версію ранняга эсэ Фуко (1954), забяспечаную асноўнымі тэзамі абароненай ім годам раней доктарскай дысертацыі "Гісторыя вар'яцтва ў класічную эпоху". Дзякуючы гэтай кнізе мы атрымліваем магчымасць прасачыць зараджэнне і эвалюцыю самабытных ідэй Фуко - праз паслядоўны крытычны разгляд канцэпцый вар'яцтва, уласцівых фізіялогіі, псіхааналізу, экзістэнцыйнай псіхалогіі, антыпсіхіятрыі. Тут ён спрабуе абвергнуць адно з класічных сцвярджэнняў у гісторыі псіхалогіі, паводле якога з'яўленне псіхіятрычнай медыцыны дазволіла б вызваліць "вар'ятаў". Філосаф, наадварот, дэманструе, што сапраўднае адчужэнне ўтрапёнасці павінна быць датавана тым момантам, калі яго пачалі пазначаць і лячыць як хваробу. Эсэ адлюстроўвае, з аднаго боку, прафесійны досвед Фуко: праца турэмным псіхолагам і выкладчыкам гісторыі псіхалогіі, а з другога боку, яго асабістыя перажыванні сваёй «маргінальнасці» і «ненармальнасці».