"Дэкаланізацыя Асветы", пошук вытокаў ідэй свабоды і роўнасці ў "пірацкім каралеўстве" Мадагаскара.

Апошняя і выдадзеная ўжо пасмяротна кніга амерыканскага антраполага Дэвіда Грэбера (1961–2020) — вынік яго экспедыцыі на Мадагаскар, куды ён адправіўся, будучы аспірантам Чыкагскага ўніверсітэта. У сваёй працы Грэбер рэзка крытыкуе европоцентричный погляд, паводле якога "дзікія народы" могуць стаць цывільнымі толькі ў выніку пісьменнага кіравання еўрапейцаў. Гэтая кніга - смелая спроба вярнуць антрапалогіі і этнаграфіі яе першапачатковую мэту: пошук альтэрнатыўнага погляду на развіццё грамадства і культуры. Грэбер "дэкаланізуе Асвета", даказваючы, што вытокі ідэй роўнасці, свабоды і справядлівасці варта шукаць за межамі "заходняй цывілізацыі". Ён адназначна сцвярджае - тыя самыя выдуманыя эгалітарныя "пірацкія каралеўства" накшталт Ліберталіі так ці інакш існавалі на самай справе. На прыкладзе Канфедэрацыі бецимисарака Грэбер апісвае прыладу рэальнага праекта "грамадства будучыні", пра які толькі фантазіяваў Томас Мор і іншыя аўтары утопіяў.