Хаджы-Мурат — гістарычная асоба, асабіста вядомая Талстому. Ваенная слава і палкаводчы талент Хаджы-Мурата бясспрэчныя. Многія рускія ваеначальнікі сцвярджалі, што могуць уявіць сабе Хаджы-Мурата на чале любой еўрапейскай арміі.

Чаму менавіта гэты герой прыцягнуў Талстога — зразумела: ён асуджаны на адзіноту сваім стаўленнем да вайны і веры. Гэтае стаўленне надзвычай сур'ёзнае. Хаджы-Мурат хуткі, нешматслоўны, ні з кім не адкрыты, са ўсімі сумленны. Таямнічасць яго лёсу і аблічча прыцягвае чытача.

Такога чалавека амаль нічога не прывязвае да жыцця, і Талстой заўсёды марыў навучыцца жыць менавіта так. Вось чаму яго, перакананага праціўніка вайны, усё жыццё прыцягвалі людзі вайны — або манахі, да якіх ён нанёс у Апціну Пустынь свой апошні ў жыцці візіт.